Kinderen willen wél slapen

slaap - ouders slaap-kind Jan 28, 2020

Kleintjes die vechten tegen hun slaap. Peuters die een heuse strijd aangaan als ze naar bed worden gebracht. Kindjes die alleen willen slapen als ze bij hun ouders in bed liggen. Het zijn (helaas) veel voorkomende problemen. Maar wat is hier het probleem nu precies? Valt je iets op? 

De focus ligt op gedrag. Het kind wil niet slapen. Het kind gaat een strijd aan. Het kind stelt de slaapvoorwaarden. En om op peuterniveau te blijven: waarom dan? Is het probleem hier nu het gedrag of komt dat gedrag ergens vandaan? Bij onrustige baby's is het niet anders: baby huilt excessief, baby spuugt of slikt veel, baby heeft last van eczeem, spruw, verstopping et cetera. Waarom dan?

Waarom?

Het is een simpele vraag. Maar deze wordt vaker niet dan wel gesteld. Omdat we zo gefocust zijn op het wegnemen van de kwaal en vergeten naar de oorzaak, de trigger, te kijken. En zonder echt te kijken, woekert dat vlammetje keer op keer op. 

Je ziet dat bij de onrustige baby: reflux? Hier een maagzuurremmer om de symptomen tegen te gaan. Koemelkallergie? Hier dieetvoeding om de reactie te voorkomen. Eczeem? Hier een hormoonzalfje om het leed te verzachten. Je ziet het bij de slecht slapende baby: niet slapen? Hier een huilprotocol. Bedtijdstrijd? Hier een pedagogisch plan om vooral consequent te strijden. Bij je in bed? Pak dat plan er maar weer bij. Het gevolg? Ouders haken af en ukje gaat van kwaad tot erger of het gedrag keert weer terug. 

Dominospel

Ik blijf mij erom verbazen hoe niet niet wordt gespeurd naar dat allereerste dominosteentje. Hoe het hele verhaal niet in kaart wordt gebracht. Hoe smeersels, plannen en pillen naar voren worden geschoven voor de korte termijn oplossing. Hoe gekaderd er wordt gekeken. Niet dat die oplossingen niet nodig zijn, uit de vicieuze cirkel komen is immers ook nodig, maar er is méér nodig. Reden waarom ik er bij Droomritme voor koos verder te kijken dan ieders neus lang is. Is een slaapprobleem alleen een gedragsprobleem? Is huilen alleen overprikkeling? Welke factoren werken hier? Hoe bijt het verleden je in het heden in de billen? Immers, zoals eczeem terugkomt na het staken van het smeren en zoals een allergie weer manifesteert zodra je weer in contact komt met het allergeen, zo zal slaapgedrag weer ontstaan als de ingrediënten weer 'kloppen'.  

Kinderen willen wél slapen

Hoe fijn is het om de woorden van Sigrid Pillen, kinderarts-kinderneuroloog en somnoloog bij het Centrum voor Slaapgeneeskunde van Kempenhaeghe, te lezen als je al meer dan een decennium zowat in je eentje staat te roepen dat het anders mag. Zij stelt in Vakblad Vroeg: 'Er wordt meer op gedrag gefocust dan op het slaappatroon zelf. Het allerbelangrijkste is om te beseffen dat de meeste kinderen juist heel graag wél willen slapen,  maar dergelijk gedrag vertonen als reactie op onderliggende problematiek. We moeten veel meer op zoek gaan naar wat de oorzaak van dat niet kunnen slapen is.'

Empowerment

Is dat dan alles? Iedereen een brede blik? Droomritme gaat niet voor niets ook uit van empowerment: ouders aan het stuur zetten. Je wilt immers niet alleen de situatie veranderen om een andere uitkomst te krijgen, je wilt het ook mogelijk maken. Met slaapeducatie, ondersteuning én adviezen waar ze wat mee kunnen. Iedereen met een slapeloos kind kan beamen: doe het maar even, werken aan slaap terwijl je zelf amper slaapt. Dat is ondermijnen van de uitkomst voordat je begint. Eer ouders aan de bel trekken bij een slaapcoach mag het eerst bar en boos worden. Ik overdrijf niet. Huwelijken die ontsporen, ouders in een burn-out, gezondheidsproblemen, financiële problemen: het is een moeras. Waarop als antwoord vaak niet alleen 'de smeersels' wordt gegeven, maar ook: zet het kind op de rit en de rest komt later. Is dat zo? Waarom moet je dan eerst je eigen zuurstofmasker opzetten in het vliegtuig voordat je die van je kinderen pakt? Is dat met slaap en onrust niet net zo? Gedijt een kind niet beter op uitgeruste, stabiele, gezonde ouders? (Volgens onderzoek wel). Is het uiteindelijk veranderen van gedrag niet succesvoller als er geduld is, als men consequent en dus uitgerust is? (Volgens onderzoek wel). Gaat nieuwe informatie er niet beter in als je genoeg slaapt (Volgens onderzoek wel). Is het dan niet zaak om de (nacht)rust van ouders ook eens mee te pakken, wil de aanpak slagen? Heb je als ouders echt wat aan een slaapplan met een 100% focus op niet alleen het kind, maar ook op het gedrag? 


Slaapproblemen bij jonge kinderen gaan vaak gepaard met slecht slapen van de ouders. Toch ontbreekt dit aspect vaak in het behandelplan, aldus Pillen. En ik sta te juichen terwijl ik dit lees. Zo vaak zie ik dat ouders 'nightshifts' draaien: om en om de wiegdienst doen, per uur of per deel van de nacht. Zó funest voor je eigen kwalitatieve rust. Zo vaak zie ik dat ouders ervoor kiezen de een rust te geven omdat er gewerkt moet worden de volgende dag en de ander 24 uur dienst heeft en zowat omvalt. Zo vaak zie ik dat ouders uit nood aan de bel trekken en aangeven 'het niet meer te trekken'. En dat na een lang traject.

Zuurstofmasker

Zij hebben een zuurstofmasker nodig en een vangnet. Als slaapcoach kun je dat zijn: zoek de oorzaak, werk met een duidelijk advies op meerdere fronten, werk met  behapbare stappen, focus op ouders en kind. En kijk niet alleen naar wat er aan de oppervlakte ligt, maar juist ook alle onderliggende zaken. 

Of zoals Pillen zegt: 'Heb oog voor wat het uitvoeren van een behandeladvies vraagt van ouders. Stem vervolgens de behandeling af op hun belastbaarheid. Soms is het zelfs beter om in eerste instantie nog geen slaapbehandeling te starten, maar er eerst voor te zorgen dat iedereen aan zoveel mogelijk slaap toekomt. Denk aan het extra inschakelen van hulptroepen, bijvoorbeeld via het netwerk van ouders. Op die manier lukt het hun wellicht om overdag bij te tanken. Een andere optie is de slaapaanpak in een vakantieperiode te starten.

De eerste stap in menig slaapplan dat Droomritmecoaches en ikzelf schrijven heet niet voor niets 'slapen hoe dan ook', gevolgd door stap 2: 'slapen doet slapen'. En die stappen komen pas als de onderliggende factoren in balans zijn. Het is immers zinloos om te gaan fietsen met twee lekke banden. Dat maakt de hele aanpak zo anders dan 'just another sleepcoachingtraject'. Kijk breed: ouders en kind, alle factoren. Adviseer niet gekaderd: wat voor de een werkt, kan voor de ander een ramp zijn. En be who you needed. Ik heb me soms een roepende in de woestijn gevoeld. Al meer dan een decennium lang. Een decennium waarin de focus lag op laten huilen, op gedrag bijsturen, op gekaderd kijken. Wat wordt dit huidige decennium dan mooi ingeluid. 

 

Close

50% Complete

Gratis Booklet 

Lekker slapen? Zonder huilen? Hóe je dit aanpakt (en een beetje over het waarom) lees je in dit gratis boekje. Om je op weg te helpen vind je drie belangrijke stappen met handvatten. Slaap lekker!